JUŻ WKRÓTCE OBCHODZIĆ BĘDZIEMY "DZIEŃ MATKI

Poczytajcie ciekawostki związane z obchodami tego święta.

Dzień Matki – święto obchodzone jako wyraz szacunku dla wszystkich matek. Data obchodów Dnia Matki zależy od kraju, w którym jest świętowany.            

Początki święta sięgają czasów starożytnych Greków i Rzymian. Kultem otaczano wtedy matki-boginie, symbole płodności i urodzaju. 

W późniejszych czasach cesarstwo rzymskie przyjęło chrześcijaństwo i tym samym zabroniono wyznawania innych bogów.

Zwyczaj ten powrócił w siedemnastowiecznej Anglii pod nazwą niedziela u matki. Początkowo co roku w czwartą niedzielę postu odprawiano modły w najbliższej katedrze. W zwykłe niedziele odbywały się one w pobliskich kościołach. Dzień, w którym obchodzono to święto, był wolny od pracy. Do tradycji należało składanie matce podarunków, głównie kwiatów i słodyczy, w zamian za otrzymane błogosławieństwo. Zwyczaj przetrwał do XIX wieku. Ponownie zaczęto go obchodzić po zakończeniu II wojny światowej.

Dzień Matki w Polsce

Obecnie w Polsce święto to przypada na 26 maja. W tym dniu matki są zwykle obdarowywane laurkami, kwiatami oraz różnego rodzaju prezentami przez własne dzieci, rzadziej inne osoby. Święto to ma na celu okazanie matkom szacunku, miłości i podziękowania za trud włożony w wychowanie.

Dzień Matki obchodzony jest niemal w każdym zakątku świata.

W różnych formach i terminach znajdziemy to święto w kalendarzach ok. 140 krajów. Aż w 63 państwach Dzień Matki celebrowany jest w drugą niedzielę maja.

W kilku krajach np. w Bułgarii czy Wietnamie rolę Dnia Matki pełni Dzień Kobiet. W Tajlandii mamy mają swoje święto w dzień urodzin królowej Sirikit Kitiyakara - 12 sierpnia,  a w Indonezji - 22 grudnia.

Dzień Matki we Włoszech

Włochy to naród mocno kojarzony z rodziną i tradycją, dlatego też w tej części świata matka jest bardzo ważną postacią. W drugą niedzielę maja wszystkie dzieci składają życzenia swoim mamom, a także wyręczają je w domowych obowiązkach. Z tej okazji często rodziny udają się na uroczysty obiad do restauracji, a na deser tradycyjnie podawana jest kawa i włoski sernik w kształcie serca.

Dzień Matki w USA 

W Stanach Zjednoczonych Dzień Matki jest świętem narodowym. Wówczas przed domami                     i instytucjami wywieszane są flagi. Tego dnia Amerykanie obsypują swoje mamy upominkami,               a w miastach organizowane są imprezy i pikniki rodzinne.

Dzień Matki w Hiszpanii

W Hiszpanii Dzień Matki ściśle związany jest z religią. Początkowo przypadał on w święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny 8 grudnia. Jednak od 1965 r. Dzień Matki przeniesiono na pierwszą niedzielę maja, czyli w Hiszpanii miesiąc Maryjny.

Obecnie w Hiszpanii w pierwszą niedzielę maja mamy zostają obdarowywane upominkami.                Co ciekawe, w północnej części tego kraju tradycją stało się podawanie mamie śniadania do łóżka.

Dzień Matki w krajach arabskich

W krajach arabskich święto mam przypada 21 marca. Podobnie jak w wielu innych częściach świata, arabskie mamy otrzymują od swoich dzieci upominki i życzenia. Dodatkowo w niektórych rodzinach popularny jest zwyczaj składania obietnic poprawy swoim mamom. Tego dnia organizowane są również pikniki w gronie najbliższych.

Warto zaznaczyć, że nie wszyscy muzułmanie obchodzą Dzień Matki. Ci bardziej ortodoksyjni nie uznają świąt pochodzących z krajów zachodnich, ponieważ twierdzą, że ich własne tradycje                 w wystarczający sposób wspomagają matki i żony.

UPOMINEK DLA MAMY

Nie macie jeszcze prezentu dla mamy, a chcecie jej dać coś osobistego. Oto nasza propozycja: komplementownik. Wystarczy grubszy papier, pisaki, nożyczki i nit + chwila zastanowienia dlaczego Wasza mama jest wyjątkowa.

Materiały: grubszy kolorowy papier (brystol), cyrkiel, nożyczki, nożyk do papieru, pisaki, oraz nit (lub pinezka i kawałek korka lub gumki lub mulina i igła oraz dwa guziki), ewentualnie napisy z gazet oraz ozdoby, kwiatki z papieru, wstążka, guziki, małe zdjęcie, brokat itp.

Wytnij z papiery dwa koła o średnicy 10-15 cm, przy czym koło wierzchnie powinno być o ok. 1 cm mniejsze (na rysunku jest pomyłkowo odwrotnie). W wierzchnim kole wytnij otwór, w którym – podczas obracania – pojawiać się będą napisy z dolnego koła. Ozdób górne koło, przygotuj odpowiedni napis w zależności kto jest obdarowanym i w jakiej formie będą napisy w okienku. Następnie przyklej napisy na dolnym kółku, zwróć uwagę by były w takim miejscu by przy obracaniu połączonych kół wpasowywały się w otwór górnego koła. Napisy zamiast przyklejać możesz wpisać już po zmontowaniu kół. Połącz oba koła nitem, pinezką i gumką lub muliną/kordonkiem. Jeśli wybierzesz ten ostatni sposób, przełóż nić przez obydwa koła, następnie przez jedną i drugą dziurkę guzika,                  a następnie znów przez obydwa koła (przez tą samą dziurkę). Zabezpiecz całość przeciągając dwa końce nici przez drugi guzik i zawiąż.

 WARSZTATY BIBLIOTECZNE W KLASIE I C

10 maja w ramach obchodów Ogólnopolskiego Dnia Bibliotekarzy i Bibliotek w klasie I c przeprowadzone zostały warsztaty biblioteczne.

Zorganizowana została mini wystawa popularnych książek dla najmłodszych uczniów. Większość z nich była rozpoznawana: „Martynka”, „Franklin”. „Zuzia”, „Kopnięte królestwo”, „ Afera smoka Nudożera”, „Koszmarny Karolek”, „Poznaję świat i kropka”, „Zielony wędrowiec”.

Dzieci podczas warsztatów poszukiwały odpowiedzi na pytanie; Dlaczego warto czytać książki? Wśród argumentów znalazły się sformułowania:

• Bo można się czegoś nauczyć, dowiedzieć,
• Bo można się pośmiać
• Bo można fajnie spędzić czas
• Bo można zapomnieć o zmartwieniach

Podczas spotkania uczniowie przypomnieli sobie kogo nazywamy autorem i ilustratorem.

W formie zabawy został przeprowadzony konkurs wiedzy o książkach dla najmłodszych uczniów. Poziom wiedzy okazał się bardzo wysoki i prawie wyrównany.

Warsztaty przebiegły w miłej atmosferze.  Niespodzianką dla szkolnych bibliotekarek były kwiatki i laurka przygotowana przez klasę pod kierunkiem pani wychowawczyni.

 

Dzień Bibliotekarza i Bibliotek

Ogólnopolski Dzień Bibliotekarza i Bibliotek obchodzony jest 8 maja od 1985 roku. Święto, zainicjowane przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, od wielu lat rozpoczyna Tydzień Bibliotek (8-15 maja). W tym roku szkolnym z powodu pandemii obchody w naszej szkole obejmą zadania promujące czytelnictwo realizowane będą poza sala biblioteczną (część wirtualnie i część w klasach z wychowawcami, bądź nauczycielem – bibliotekarzem).

 

Wstępnie chcemy Wam przypomnieć jakie funkcje pełni biblioteka szkolna:

kształcąco- wychowawczą 

opiekuńczo- wychowawczą

kulturalno- rekreacyjną

Funkcja kształcąco- wychowawcza polega na rozbudzeniu i rozwijaniu potrzeb czytelniczych, informacyjnych, takich, które związane są z nauką szkolną oraz zainteresowaniami ucznia. W zakresie tej funkcji ważne miejsce zajmuje stwarzanie uczniom warunków do samodzielnego zdobywania wiedzy, jej poszerzania i pogłębiania. Inny istotny element tej funkcji  to kształtowanie kultury czytelniczej uczniów, przygotowanie ich do samokształcenia.

Funkcja kształcąco-wychowawcza polega  na kształtowaniu kultury zachowania, wdrażaniu do poszanowania książki i innych materiałów bibliotecznych, na czerpaniu wzorców  do naśladowania w życiu codziennym pozytywnych poczynań bohaterów książkowych.

Funkcja opiekuńczo-wychowawcza to: współpraca z nauczycielami i wychowawcami w celu rozpoznania uzdolnień, zainteresowań uczniów, ich osiągnięć lub trudności w nauce czy w zachowaniu.

Nie sposób pominąć także funkcji kulturalno - rozrywkowej biblioteki szkolnej, która rozumiana jest jako udział w rozwijaniu życia kulturalnego szkoły, zorganizowanie czasu wolnego uczniów oraz relaks po wysiłku związanym z nauką.

 

         Proponujemy wychowawcom przeprowadzić z klasą  konkurs wiedzy, ze znajomości czytanych książek. Pierwsza propozycja dotyczy czytanych lektur w klasach młodszych, ale dla przypomnienia i zabawy można zapytać dzieci w każdym wieku.

Druga propozycja dotyczy sprawdzenia znajomości treści książek przeznaczonych dla młodzieży i dorosłych. Dlatego proponujemy przeprowadzić zabawę w klasach 7-8 oraz wśród nauczycieli

Trzecia propozycja do zagadki dla dzieci z klas najmłodszych

TEST 1

Jak ma na imię brat Gerdy z baśni "Królowa śniegu" H.Ch. Andersena?

Kto stworzył postać Kubusia Puchatka?

Kto jest autorem bajki "Pinokio"?

Na jaką literkę zaczynają się imiona chłopców, uczęszczających do Akademii Pana Kleksa?

Jak miała na imię przyjaciółka Ani z Zielonego Wzgórza?

Którego z utworów nie napisała Maria Konopnicka?

- Na jagody

- O krasnoludkach i sierotce Marysi

- Pchła szachrajka

Jak ma na imię ludzik z plasteliny, bohater książki Marii Kownackiej?

Jak się nazywał Tomek, bohater książki Marka Twaina?

Dokąd wędrował Koziołek Matołek, bohater książki Kornela Makuszyńskiego

TEST 2

SPRAWDŹ CZY ZNASZ KSIĄŻKĘ PO PIERWSZYM ZDANIU

„Państwo Dursleyowie spod numeru czwartego przy Privet Drive mogli z dumą twierdzić, że są całkowicie normalni, chwała Bogu.”

„Harry Potter i Czara Ognia”

„Harry Potter i więzień Azkabanu”

„Harry Potter i Komnata Tajemnic”

„Harry Potter i Kamień Filozoficzny”

 

„W tym samym czasie kasztelanowa kamieniecka Katarzyna Kossakowska, z domu Potocka, i towarzysząca jej znajoma starsza dama, które są już od kilku dni w podroży z Lublina do Kamieńca, właśnie wjechały do Rohatyna.”

„Księgi Jakubowe”

„Prawiek i inne czasy”

„Podróż ludzi Księgi”

„Bieguni”

 

„Ogary poszły w las.”

„Ludzie bezdomni”

„Siłaczka”

„Popioły”

„Syzyfowe prace”

 

„Gdy miałem sześć lat, zobaczyłem pewnego razu wspaniały obrazek w książce opisującej puszczę dziewiczą.”

Mały Książę”

„Bracia Lwie Serce”

„Baśniobór”

„Zima Muminków

 

„Wszyscy umierają dwukrotnie.”

„Zjawa”

„Wyrok”

„Echo z otchłani”

„Lot 202”

„Najokrutniejszy miesiąc to kwiecień.”

„Ziemia jałowa”

„Prufrock i inne obserwacje”

„Sweeney wśród słowików”

„Hipopotam i Gerontion”

„Petroniusz obudził się zaledwie koło południa i jak zwykle, zmęczony bardzo.”

„Antygona”

„Kochałam Tyberiusza”

„Quo Vadis”

„Potop”

„Większość przygód, opowiedzianych w tej książce, zdarzyła się rzeczywiście; w jednej czy dwóch ja sam byłem bohaterem, w innych — moi szkolni koledzy.”

„Ten obcy”

„Pan Samochodzik i przyjaciele”

„Przygody Tomka Sawyera”

„Nowe przygody Mikołajka”

 

„Wciąż pamiętam ów świt, gdy ojciec po raz pierwszy wziął mnie ze sobą w miejsce zwane Cmentarzem Zapomnianych Książek.”

Więzień Nieba”

„Cień wiatru”

„Gra Anioła”

„Labirynt duchów”

 

„Widzę mojego ojca z łopatą.”

„O krok za daleko”

„Bez pożegnania”

„W głębi lasu”

„Sześć lat później”

 

„Dawnymi czasy Niechcicowie żyli mniej więcej tak, jak żyją wszyscy po dworach na wsi.”

 

„Noce i dnie”

„Chłopi”

„Sklepy cynamonowe”

„Przedwiośnie”

III. ZAGADKI DLA DZIECI Z KLAS MŁODSZYCH

Oto zagadka książkowa!
Dziesięć liter ma to słowo,
a na końcu jest w nim ”teka”.
Książka tam na Ciebie czeka,
coraz inna, coraz nowa.

Jak na imię miała
panieneczka mała,
która dobrze jest znana
z bajki pana Andersena?

• Idzie przez las w czerwonym płaszczyku i niesie dla babci jedzenie w koszyku 
• Na pewno znasz tego koziołka, nosi imię „Koziołka”
• Stoi na stacji, ciężka, ogromna i pot z niej spływa 
• Zuch z niego niebywały: „ja niczego się nie boję, choćby niedźwiedź to dostoję, lew, cóż lew jest, kociak duży”
• Posadził ją dziadek, wyrosła duża, duża…ciągnął ją dziadek, babcia, wnuczek i…Mruczek 
• W kącie stała i tam też się przechwalała 
• Jaka to dziewczynka ma roboty wiele, a na pięknym balu gubi pantofelek
• Śmieszna to była kaczka, mieszkała nad rzeczką opodal krzaczka (listy chciała pisać drobnym maczkiem i po to kupiła raz maczku paczkę) 
• Jakie imiona mają braciszek i siostrzyczka, którzy w lesie spotkali chatkę zrobioną z pierniczka
• Łatwo mnie poznacie, gdy wspomnicie bajkę, chodziłem tam w butach i paliłem fajkę
•  Kto mieszkał w jamie tuż nad Wisłą i zionął ogniem jak ognisko
• Jaka osoba z dawnych bajek z miotłą się wcale nie rozstaje
• Każda królewna, a tym bardziej ona, winna uważać na wrzeciona
• W chatce krasnoludków mieszka prześliczna królewna
•  Bajkowe panienki, nie lubią sukienki, wolą rybi ogon i z nim pływać mogą
• Na podwórku nielubiany, przeganiany wszędzie. Kiedy urósł do rodziny wzięły go łabędzie 
• Do domu niedźwiadków weszła niespodzianie i bez zapytania zjadła im śniadanie
• Z płatka róży kołderka, a kołyska z orzecha. Taka mała drobinka, tyle przygód ją czeka

TESTY ON-LINE

https://www.quizme.pl/quiz/start/899519560

http://cojestgrane24.wyborcza.pl/cjg24/1,139,22487027,154523,Czytasz-ksiazki--To-pobawmy-sie-w-skojarzenia---QU.html

 Wkrótce  obchodzić  będziemy 230 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Przygotowałyśmy kilka  informacji  o tak ważnym dokumencie.

Konstytucja 3 maja – uchwalona została 3 maja 1791 roku, regulowała prawo RON, wprowadzając ład do zanarchizowanych rządów magnaterii. Autorami Konstytucji 3 maja byli Król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj. Nie obeszło się bez przeszkód podczas obrad w trakcie których uchwalono Konstytucję. W czasie obrad Sejmu Czteroletniego wielu posłów, pracujących na zlecenie państw ościennych (Rosji, Prus czy Austrii) , sprzeciwiało się powołaniu ustawy zasadniczej. Okazja nadarzyła się 3 Maja 1791 roku, wówczas wielu przeciwników konstytucji nie powróciło jeszcze z Wielkanocnego urlopu. Po siedmiogodzinnych obradach Sejm zatwierdził konstytucję, a król Stanisław August Poniatowski ją podpisał.

Konstytucja 3 Maja –najważniejsze zmiany w prawie.

Konstytucja wprowadzała trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Ograniczała immunitety prawne oraz przywileje szlachty zagrodowej, tak zwanej gołoty. Celem ograniczeń względem szlachty było zapobieżenie możliwości przekupstwa, biednego szlachcica przez agentów obcego państwa. Konstytucja potwierdzała też przywileje mieszczańskie nadane w akcie prawnym z 18 kwietnia 1791 roku. Według tego aktu, mieszczanie mieli prawo do bezpieczeństwa osobistego, posiadania majątków ziemskich, prawo zajmowania stanowisk oficerskich i stanowisk w administracji publicznej a także prawo nabywania szlachectwa. Miasta miały prawo do wysłania na Sejm 24 plenipotentów jako swoich przedstawicieli, którzy mieli głos w sprawach dotyczących miast. Akt ten obejmował pospólstwo opieką prawa i administracji rządowej.

 

Konstytucja 3 maja znosiła takie „narzędzia władzy szlacheckiej” jak liberum veto, konfederacje, sejm skonfederowany oraz ograniczała prawa sejmików ziemskich.  W dniu ustanowienia Konstytucji 3 maja przestaje istnieć Rzeczpospolita Obojga Narodów a w jej miejsce zostaje powołana Rzeczpospolita Polska.  Zniesiona zostaje też wolna elekcja, która w wieku XVIII w ogóle się nie sprawdziła, jej miejsce zastępuje władza dziedziczna, którą po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego miał przejąć władca z dynastii Wettynów.  Aby czuwać nad bezpieczeństwem wprowadzono stałą armię, której liczebność miała sięgać 100 tysięcy żołnierzy, oraz ustanowiono podatki w wysokości 10% dla szlachty i 20% dla duchowieństwa – gołota, mieszczanie i chłopi byli zwolnieni z płacenia podatku.  Katolicyzm został uznany za religię panującą, jednocześnie zapewniono swobodę wyznań, choć apostazja wciąż była uznawana za przestępstwo. Aby Konstytucja była zawsze aktualna co 25 lat miał się zbierać Sejm Konstytucyjny, który miałby prawo zmienić zapisy w konstytucji.

 

Władzę ustawodawczą posiadał dwuizbowy parlament. W skład parlamentu wchodziła Izba Poselska na którą składało się 204 posłów (szlachta ziemiańska) oraz 24 plenipotentów reprezentujących miasta królewskie. Oraz Izba Senacka (132 członków), w której mogli zasiadać, senatorowi, wojewodzie, kasztelani, ministrowie oraz biskupi. 

Władzę wykonawczą posiadała rada królewska w skład której wchodzili Król jako przewodniczący, pięciu ministrów, prymas Polski (jako przewodniczący Komisji Edukacji Narodowej), oraz bez prawa głosu następca tronu, marszałek sejmu i dwóch sekretarzy. Ministrowie choć byli powołani przez Króla odpowiadali przed sejmem. Konstytucja 3 maja wprowadzała pięciu ministrów – ministra policji, ministra pieczęci (spraw wewnętrznych), ministra pieczęci spraw zagranicznych, ministra belli (wojny) i ministra skarbu. Akty prawne wydawane przez króla, wymagały kontrasygnaty ministra. Utrzymano zasadę mówiącą ,że król „nic sam przez się nie czyniący, za nic w odpowiedzi narodowi być nie może”.

Konstytucji 3 maja - ciekawostki

·         twórcą Konstytucji 3 maja był wolnomularz Hugo Kołłątaj

·         co trzeci sygnatariusz Konstytucji 3 maja należała do lóż wolnomularskich - byli to Król Stanisław August Poniatowski, marszałek Sejmu Czteroletniego Ignacy Potocki, marszałek Konfederacji Litewskiej Kazimierz Nestor Sapieha, Prymas Michał Poniatowski

·         Konstytucja 3 maja została napisana w krótkim czasie i zbiegła się z Rewolucją Francuską również przygotowaną przez wolnomularzy. Istnieje podejrzenie, że Królestwo Polskiego zostało poświęcone aby uratować Republikę.

·         Konstytucja 3 maja oddawała na wieczność tron polski, niemieckiej dynastii Wettynów, z której każdy następca tronu począwszy od Augusta II Mocnego, był masonem.

·         Konstytucja wprowadzała kazus majątkowy, odbierając tym samym prawo do głosu biednej ale konserwatywnej szlachcie.

·         zapis o katolicyzmie jako religii panującej, miał jedynie uciszyć tą część posłów, która do lóż masońskich nie należała. Wolnomularze nie zamierzali respektować tego prawa. Wszak za przynależność do lóż masońskich groziła ekskomunika. 

·         Sygnatariusze Konstytucji 3 maja, którzy byli wolnomularzami, w krótkim czasie przyłączyli się do Konfederacji Targowickiej, założonej przez innego wolnomularza Stanisława Szczęsnego Potockiego, który stanął na czele przewrotu.

Proponujemy dla młodszych uczniów kartę pracy

 

W nawiązaniu do aktualnej akcji szkolnego  wolontariatu podejmujemy na naszym blogu temat Święta Pielęgniarek i zachęcamy do wykonania kartek z życzeniami.

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek

 i Położnych

 

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek i Położnych – święto obchodzone corocznie 12 maja ustanowione przez Międzynarodową Radę Pielęgniarek (ICN) na Kongresie w Meksyku w 1973 roku.  W Polsce święto obchodzone jest, jako Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek i Położnych.

Zawód pielęgniarki ma już tysiące lat, a jednak mimo ciągłego postępu technologicznego w medycynie żaden aparat ani urządzenie nie jest w stanie zastąpić kompetencji, troski i współczucia, jakie daje człowiek pragnący służyć choremu i cierpiącemu.

To właśnie pielęgniarki i położne są przy nas w najtrudniejszych chwilach życia, towarzyszą podczas narodzin i ostatniego pożegnania. Zawsze gotowe nieść pomoc, wysłuchać, powiedzieć coś ciepłego. Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek i Położnych jest więc znakomitą okazją, żeby docenić ich pracę, zaangażowanie i wybór wyjątkowego zawodu.

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek, obchodzony co roku 12 maja, ma na celu przede wszystkim ukazanie, jak niezwykłym i wymagającym zawodem jest pielęgniarstwo oraz z czym wiąże się jego podejmowanie. Z okazji tego święta przegotowaliśmy 10 ciekawostek na temat pielęgniarek – ich historii, symboli oraz warunków pracy w Polsce.

1. Dlaczego Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek obchodzony jest 12 maja?

Tego dnia święto pielęgniarek obchodzi się na całym świecie – i nie został on wybrany przypadkowo, ponieważ 12 maja 1820 roku urodziła się Florence Nightingale, uznawana powszechnie za twórczynię pielęgniarstwa. Pochodziła ona z Florencji, gdzie wychowała się w zamożnej rodzinie arystokratycznej i otrzymała wszechstronne wykształcenie. Na naukę pielęgniarstwa zdecydowała się w wieku 25 lat i w trakcie wykonywania zawodu na potrzeby pracy swojej i przyszłych pokoleń opracowała teorię pielęgnowania pacjentów, a także zapoczątkowała profilaktykę chorób zakaźnych.

Dziś jej imieniem nazywane jest nazywane jest najwyższe odznaczenie dla pielęgniarek – Medal Florence Nightingale, ustanowiony przez Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża w 1912 roku. Przyznaje się go zarówno przedstawicielom pielęgniarstwa, jak i wolontariuszom w tej dziedzinie, za takie zasługi, jak np.: wzorowa służba, pionierskie idee w dziedzinie zdrowia i nauczania, niezwykłe poświęcenie się pacjentom, a także wyjątkowa odwaga podczas wojny lub pokoju. W Polsce jako pierwsza otrzymała go pielęgniarka Maria Tarnowska.

2. Kiedy pielęgniarstwo stało się odrębnym zawodem?

Aż do początków XIX wieku wykonywanie czynności leczniczych i pielęgnacyjnych było domeną wyłącznie lekarzy. Chociaż kobiety bardzo często werbowano do pomocy, zwykle pochodziły one z niskich warstw społecznych, ponieważ osoby dobrze sytuowane i pochodzące ze szlachetnych rodów uważały to zajęcie za niegodne lub wręcz haniebne. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku w Europie i Ameryce Północnej nastąpiła profesjonalizacja tego zawodu, na co wpływ z pewnością miały zachodzące wówczas zmiany społeczno-polityczne, a także postępy w zakresie biologii i medycyny.

Wpływ na wyodrębnienie pielęgniarstwa jako oddzielnej profesji miała również działalność Florence Nightingale, która w 1860 roku otworzyła pierwszą świecką szkołę dla pielęgniarek w Londynie. Kolejne przemiany zaszły za sprawą Henryka Dunanta, twórcy Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, gdyż jako istotne działanie swojej instytucji uznał on m.in. właśnie organizowanie takich świeckich szkół na całym świecie.

3. Kiedy wydano pierwszą w Polsce Ustawę o pielęgniarstwie?

W Polsce pierwszy akt prawny dotyczący pielęgniarstwa pochodzi z dnia 21 lutego 1935 roku i nazywany jest po prostu Ustawą o pielęgniarstwie. Uchwalił ją Sejm II Rzeczpospolitej Polskiej na mocy art. 44 Konstytucji RP, a do powszechnej wiadomości w Dzienniku Ustaw została podana w roku 1935, nr 27, poz. 199, jej ogłoszenie natomiast nastąpiło 16 kwietnia 1935 roku. W życie z kolei weszła 16 lipca 1935 roku. Ustawa ta zawierała ogólne wytyczne i ustalenia najważniejszych zagadnień związanych z pielęgniarstwem – jej wdrożenie było efektem wieloletnich starań i stanowiło narzędzie do wprowadzenia porządku organizacyjnego. Konieczność jej opracowania wynikała również z faktu, iż pojawiła się potrzeba podnoszenia jakości pracy wykwalifikowanych pielęgniarek, zwiększenia rangi zawodu oraz docenienia go zarówno przez społeczeństwo, jak i przez rząd.

4. Ile jest obecnie pielęgniarek w Polsce

Jak podaje Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP), obecnie łączna liczba zarejestrowanych pielęgniarek i położnych w całej Polsce wynosi 333 751, z czego 288 731 stanowią kobiety, 6 706 natomiast – mężczyźni. Z danych zawartych w raporcie NIPiP wynika, że w 2016 roku na 1 tysiąc mieszkańców kraju przypadało 6,25 pielęgniarek, zaś według prognoz w roku 2030 będzie ich zaledwie 4,01 – wpływ na to może mieć fakt, iż dziś w polskich placówkach medycznych najwięcej pracujących pielęgniarek znajduje się w przedziale wiekowym 41–65 lub więcej, co może doprowadzić do braku zastępowalności pokoleń.

Pielęgniarki obecne są w każdej placówce medycznej oraz na każdym oddziale szpitalnym, ale nie tylko – obecnie mogą one również prowadzić własną działalność i zaopatrywać pacjentów m.in. z zakresu leczenia ran czy opieki długoterminowej. Aby jednak móc wykonywać konkretne działania pielęgnacyjne i lecznicze, każda pielęgniarka musi podjąć specjalizację w jednej z poniższych dziedzin:

• pielęgniarstwo anestezjologiczne i intensywnej opieki,
• pielęgniarstwo chirurgiczne,
• pielęgniarstwo diabetologiczne,
• pielęgniarstwo kardiologiczne,
• pielęgniarstwo nefrologiczne,
• pielęgniarstwo onkologiczne,
• pielęgniarstwo operacyjne,
• pielęgniarstwo opieki paliatywnej,
• pielęgniarstwo pediatryczne,
• pielęgniarstwo psychiatryczne,
• pielęgniarstwo ratunkowe,
• pielęgniarstwo rodzinne,
• pielęgniarstwo w ochronie zdrowia pracujących,
• pielęgniarstwo środowiska nauczania i wychowania,
• pielęgniarstwo geriatryczne,
• pielęgniarstwo neurologiczne,
• pielęgniarstwo opieki długoterminowej,
• pielęgniarstwo zachowawcze,
• pielęgniarstwo epidemiologiczne,
• pielęgniarstwo neonatologiczne,
• promocja zdrowia i edukacja zdrowotna,
• organizacja i zarządzanie.

6. Kiedy powstała pierwsza w Polsce szkoła pielęgniarstwa?

Pierwszą szkołą pielęgniarek była Lwowska Szkoła Pielęgniarstwa, funkcjonująca przy Szpitalu Powszechnym. Utworzono ją w 1895 roku i wówczas prowadzone były tam kursy skierowane przede wszystkim do sióstr zakonnych zatrudnionych w szpitalach. Została ona zamknięta na początku I Wojny Światowej i ponownie otwarta w 1922 roku dzięki działalności siostry Marii Czarlińskiej. Od początku istnienia do 1929 roku szkołę ukończyły 393 zakonnice oraz 54 osoby świeckie.

Po wojnie polską służbę zdrowia wsparła także Fundacja Rockefellera, przyznając pielęgniarkom stypendia zagraniczne i finansując powstające szkoły.

 

7. Co stanowią symbole pielęgniarstwa?

Za uniwersalny symbol pielęgniarstwa uznaje się białe serce na granatowym tle, które przypominać ma o ich opiekuńczości, wiedzy, humanitaryzmie oraz duchowości. Ponadto biel serca reprezentuje pielęgniarską akceptację wszystkich ludzi – niezależnie od ich płci, rasy, wieku, narodowości czy wyznania.

Nieodzownym symbolem pielęgniarek na całym świecie jest również czepek, który prawdopodobnie nawiązuje do starego zwyczaju nakrywania głowy przez kobiety. Ma on charakter zarówno symboliczny – oznaczający pokorę i gotowość do pomocy innym ludziom – jak i funkcjonalny, jako ochrona dla włosów. Pierwsze czepki noszone były przez pielęgniarki w szpitalu w Beellevue w Ameryce przed 1876 rokiem i wówczas nazywano je przeciwkurzowymi, gdyż umożliwiały zakrycie całej głowy w obawie przed zabrudzeniem włosów.

W Polsce czepki nosiły uczennice szkoły pielęgniarskiej w Krakowie, utworzonej w 1911 roku. Wtedy miały one okrągły kształt z niedużym wyłogiem, przykrywały włosy, a przy specjalnych okazjach zakładano na nie dodatkowo granatowy welonik. Na przestrzeni lat zarówno materiał, z którego był wykonywany, jak i kształt czepka ulegały zmianie, jednak barwa zawsze była biała. Współczesny czepek natomiast przykrywa tylko część włosów i ma znaczenie wyłącznie symboliczne, oznaczające przynależność do zawodu.

8. Na czym polegały uroczystości czepkowania i paskowania?

Swój pierwszy czepek otrzymywały uczennice i uczniowie szkół pielęgniarskich podczas uroczystości, zwanej „czepkowaniem”. Z tej okazji absolwentom wręczało się białe nakrycie głowy, a obecnie często daje się też jego ekwiwalent, np. w postaci przypinki o takim kształcie. Stanowi to dowód przynależności do przedstawicieli pielęgniarstwa, jest także wyrazem poszanowania tradycji.

Z kolei w trakcie uroczystości „paskowania”, która odbywała się po kolejnym etapie kształcenia zawodowego, na biały czepek zakładano czarny pasek aksamitki. Ma on zupełnie odrębną tradycję, wywodzącą się z Francji, gdzie niegdyś przywilej ich noszenia miały jedynie kobiety pochodzące ze szlacheckich rodów. Jak wynika z podań, na dworze Królowej Francji Marii Medycejskiej była położna – mieszczka Loysy Bourgeois Doursier, która podczas asystowania jej w kolejnych porodach wykazywała się ogromną wiedzą i umiejętnościami położniczymi. W dowód uznania królowa pozwoliła jej więc nosić aksamitny kapturek, kołnierz oraz złoty łańcuch. Niektóre źródła podają także, iż czarna aksamitka uzewnętrznia, na wzór wojskowy, rangę osoby w zawodzie.

Pierwsze paskowanie odbyło się w szkole pielęgniarskiej w Warszawie – na wzór zwyczajów amerykańskich. Wówczas zakładano uczennicom i uczniom jeden wąski pasek na pół roku przed ukończeniem szkoły. Natomiast trzy paski umieszczane poprzecznie na wyłogu czepka wprowadzono wraz z kształceniem w liceach medycznych, a później w medycznych studiach zawodowych.

9. Kto reprezentuje pielęgniarki na świecie?

Pierwszą ogólnoświatową organizacją, która pochyliła się nad problemami i potrzebami pielęgniarstwa, jest utworzona w 1899 roku Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (ang. International Council of Nurses, ICN). W roku 1953 stworzyła ona pionierski kodeks dla pielęgniarek, który od tamtego czasu przeszedł już wiele nowelizacji. Obecnie ICN skupia 123 krajowych organizacji pielęgniarskich, w tym polskich. Głównym celem Rady jest zapewnienie wysokiej jakości opieki pielęgniarskiej oraz udział w tworzeniu światowej polityki dotyczącej ochrony zdrowia.

10. Czy pielęgniarka jest obecna w popkulturze?

Zagadnienia związane z wizerunkiem pielęgniarstwa w mediach i w społeczeństwie stanowi w ostatnich latach częsty przedmiot badań naukowych. O pielęgniarkach mówi się coraz więcej – one same również chcą być zauważone, chętnie udzielając się w środkach masowego przekazu, tworząc blogi poświęcone swojemu zawodowi, publikując prace naukowe czy biorąc udział w wydarzeniach naukowych, mających na celu zwiększenie ich wiedzy i samodzielności. Obecnie zaobserwować można tendencję do częstszego poruszania w mediach tematyki pielęgniarstwa. Przykładem na to są choćby wydane w lutym tego roku trzy książki o pielęgniarkach – autorstwa młodej adeptki zawodu Weroniki Nawary ( w czepku urodzonw. O niewidzialnych bohaterkach szpitalnych korytarzy), dziennikarki zajmującej się problemami społecznymi Marianny Fijewskiej („Tajemnice pielęgniarek. Prawda i uprzedzenia”), a także dotycząca wspomnień angielskiej pielęgniarki Christie Watson („Pielęgniarki. Sceny ze szpitalnego życia”). Na przestrzeni lat powstało także wiele filmów dotyczących historii i pracy pielęgniarek oraz położnych, co świadczy o tym, że ich profesja jest nie tylko potrzebna, ale również dostrzegana przez społeczeństwo.

 PROPOZYCJE ŻYCZEŃ DLA PIELĘGNIAREK ORAZ ELEMENTÓW DEKORACYJNYCH, KTÓRYMI MOŻECIE PRZYOZDOBIĆ KARTKI

·         Z okazji Międzynarodowego Dnia  Pielęgniarki i Położnej wszystkim wykonującym ten piękny i odpowiedzialny zawód składamy podziękowania za ofiarną i niezwykle trudną pracę. Życzymy, aby każdy dzień poświęcony drugiemu człowiekowi dawał radość i satysfakcję. Chwil pełnych wzruszeń, radości, dużo zdrowia oraz pomyślności w życiu osobistym i zawodowym.

·         Szanowne Panie Pielęgniarki i Położne, Szanowni Panowie Pielęgniarze z okazji Waszego Święta składamy serdeczne podziękowania za rzetelną pracę, opiekę i szacunek jakim w codziennej pracy obdarzacie każdego Pacjenta. Niech Wasza praca na rzecz chorych budzi w Was dumę i satysfakcję, a uśmiech i wdzięczność pacjentów zawsze towarzyszy Wam w Waszej trudnej służbie .Jednocześnie składamy najserdeczniejsze życzenia, zdrowia i pomyślności, spełnienia marzeń oraz samych pogodnych dni.